O pierwszej szkole w Zalesiu wspomnina wpis z 1679 roko. Zbudowana była z drewna i nie mająca jeszcz osobnego pomieszczenia lekcyjnego. Z tego powodu nauka w szkole do 1818 roku odbywała się w izbie nauczyciela. W roku 1687 po wizytacji stwierdzono niską frekwencje uczniów czego przyczyną była nieobowiązkowa nauka. Sytucja ta jednak zmieniła się po 1727 roku.
Na początku XIX w. na miejscu starej szkoły postwaiono nowy byden do użytku szkolnego w którym były już dwa pomeszczenia. Wobec tego w 1826 zatrudniono adiunkta, który zamieszkał we wsi. Po trzech latach budynek przebudowano dodając jeszcze jedno piętro. Szkoła ta znajdowała sie na terenach podmokłych, palnowano zatem przeniesienie szkoły na ówczesną ul. Kozielską (dziś ul. Kościuszki). Planu jednak nie zrealizowano. Za to jednak szkołe wyremontowano i unowocześniono.
Liczba dzieci wynosiła w tym czasie 289. W latach 1845-1877 planowano budowe nowej szkoły, ale brak pieniędzy był powodem kolejnych odroczeń. Plan zrealizowano dopiero w 1877 r. pod kierownictwem Seidła z Krapkowic. Ze względów techniczych z planowanego miejsca budowe przeniesiono na miejsce dzisiejszego budynku mniejszości niemieckiej. Część szkoły oddano do użytku w 1878 r.
W 1905 szkołe podłączono do wodociągu, a w 1909 roku otrzymała boisko do gier i ćwiczeń
Jako pierwszy dyrektor "zapunktował" w 1679 r. Schurlus, a po nim Juretzko (1687 r.), Sucharek (1720 r.) Kander (1799 r.), Mathauschek (1799-1833), Piossek (1833-1859), Frank (1859-1886), Olschenka (1886-1898)
W latach przed I woją światową w szkole uczyło się 300-320 uczniów. Wtym czasie urząd dyrektora piastował Brand.
Wynagrodzenie nuczycieli nie były imponujące. Otrzymywali wynagrodzenie w postaci produktów naturalnych i częsciowo pieniężnie (guldeny, marki). Zadaniem nauczycieli było prowadzenie całej dokumentacji szkolne jak i również dziennika jako dowód postępów uczniów w nauce. Osobą inspektorującą był tutejszy proboszcz. Dopiero w 1886 roku szkoła znalazła się pod władzą inspektorartu w Strzelcach Op. Nieudaną próbą okazało się otwarcie szkoły mniejszościowej, która zlikwidowana została w 1932r. Niepowodzeniem okazała się także próba otwarcia polskiej szkoły na Popicach w 1931, do kórej zgłosiło się 35 dzieci.
Po II wojnie światowej w dniu 26 IV 1945r. uroczyście otwarto Publiczną Szkołę Powszechną w Zalesiu Śl do której zgłosioło się 190 dzieci urodzonych w latach 1931-1937. Kierownikiem tejże szkoły był Franciszek Strojny ; pomagała mu Maria Długaj.
Józef Wilkowsi ofiarował szkole większość z pośród 52 polskich książek. W okresie od 1948 do października 1951 stnowisko kierownika przejoł Julian Krupe, a po nim Józef Bubała. W 1952 od miesiąca lutego do sierpnia kierownikiem szkoły w Zalesiu była Hildegarda Janistowa. We wrześniu tego roku stanowisko przejoł jej mąż Leon Janista, pełniąc tą funkcje do 23 VI 1971 roku. Leon Janista sprawował również funkcje opiekuna orkiestry szkolnej, założonej we wrześniu 1952r. Zrzeszało ją pięciu uczniów, którzy dysponowali akordeonem, skrzpcami, małym bębenkiem i dwiema ustnymi harmonijkami. Po dwóch tygodniach dołączyło dwóch chłopców z Lichyni. Jako pierwszy występ orkierstra szkolna dała w dniu 15 I 1953r. w tym czasie liczyła już 18 osób. Występowała często w Zimnej Wódce, Cisowej, Leśnicy, Ujeździe, Strzelcach. W maju 1953r. orkiestra liczyła 22 członków (15 chłopców i 7 dziewcząt). Do szczególnych osiągnięć zaliczamy I miejsce w zawodach szkolnych powiatowych, a II miejsce w wojewódzkich. W maju 1961 roku orkiestra szkolna została rozwiązana.
1 maja 1965 roku została uroczyście oddana do użytku nowa szkoła która funkcjonuje do dnia dzisiejszego. Została ona wybudowana dzięki staraniom miejscowego działacza Józefa Wilkowskiego. Klucze do nowej szkoły wręczono jej kierownikowi Leonowi Janista.
Po śmierci Józefa Wilkowskiego Rada Narodowa podjęła uchwałę, aby Szkoła Podstawowa w Zalesiu nosiła imię jej inicjatora. Mieszkańcy wioski ufundowali tablicę pamiątkową, którą uroczyście w dniu 1 V 1967 roku odsłonięto, nadając szkole imię Józefa Wilkowskiego. W holu został zawieszony portret patrona szkoły oraz ustawiono gabloty z pamiątkami. Kiedy Leon Janista odszedł 23 VI 1971 roku na emeryturę, zastąpiła go Stefania Małuchowa, która kierowała szkołą przez lat dwanaście. Kolejnymi dyrektorami szkoły w Zalesiu byli Janina Wojdyła ( 1983 - 1986 ) oraz Andrzej Grzesik ( 1986 - 1988). Od 1988 roku dyrektorem szkoły jest Mieczysław Pociecha. W dniu 3 V 1997 roku odbyła się uroczystość 30- lecia nadania Szkole Podstawowej w Zalesiu imienia Józefa Wilkowskiego oraz 32 rocznica otwarcia szkoły. Na tą uroczystość przybyły dzieci Józefa Wilkowskiego, władze samorządowe oraz wielu znakomitych gości.
powyższe informajce dzięku uprzejmości p. Sylwi Słupina
Artukuł, który ukazał się w gazecie tuż po otwarciu nowej szkoły. "Tegoroczne 1-Majowe Święto utrwali się w pamięci mieszkańców Zalesia Śl. w powiecie strzeleckim jako data otwarcia w tej miejscowości nowego, siedmioizobwego budynku szkolnego. Został on wybudowany ze środków budżetowych kosztem około 7 mln. zł. Zalesie należy do tych wsi Ziemi Strzeleckiej, które przez wieki dochowały wierności polskiej Macierzy. Jak mówią stare zapiski - już 130 lat temu istniała tu polska szkoła, która dotrwała do 1870r. kiedy władze pruskie zabroniły Ślązakom nauczania w ojczystym języku. Tradycje polskości podtrzymywało w Zalesiu wiele rodzin, a wśród nich rodzina Wilkowskich. Jej senior - znany działacz powstańczy - zainicjował budowę otwartej w ubiegłą sobotę szkoły i włożył w nią wiele serca. Toteż dziatwa zalesiańska w wielkimi honorami wprowadziła "dzidka" Wilkowskiego do pachnącego jeszcze świeżą farbą budynku, do którego uczęszczać będzie także kilkoro jego własnych wnucząt. Na uroczystości otwarcia obecni bylo m. in. kurator Okręgu Szkolnego Opolsiego - St. Micek, I sekretarz KP PZPR - St, Przybycień, przewodniczący Prez. PRN - Wł. Ciomperlik, przewodniczący Powiatowego Komitetu FJN - J. Rychel oraz gospodarze gromady. Masowo stawiło się miejscowe społeczństwo, które - po ostatnim apelu na podwórzu starej szkoły - przemaszerowało wraz z młodzieżą w pochodzie z orkiestrą do nowego budynku. Z bardzo starannie przygotowanym programem artystycznym wystąpili uczniowie zalesiańskiej szkoły."
